Rapport ZIN Wijthmen door wethouder in ontvangst genomen

Nelleke Vedelaar, de wethouder van zorg in Zwolle, heeft onlangs het ‘Evaluatierapport Dorpszorgconcept / Woonservicegebied Wijthmen’ in ontvangst genomen. Ze ontving het rapport uit handen van Stichting Ouderenzorg Wijthmen-voorzitter Janco Cnossen, die complimenten over de inhoud en leesbaarheid  van de ingenomen wethouder in ontvangst mocht nemen.

Er was een zware delegatie van de gemeente op vrijdag 26 september in het Kulturhus. In het kielzog van de wethouder waren Nico Middelbos (hoofd WMO), Willy Roelsma (kwartiermaakster sociale wijkteams) en wijkmanager Hanneke Valkeman meegekomen. Namens Driezorg waren Wim Rave (directeur-bestuurder) en Riet Walda (sectormanager zorg) aanwezig.

Wethouder Nelleke Vedelaar heeft het rapport in ontvangst genomen van SOW-voorzitter Janco Cnossen

Wethouder Nelleke Vedelaar heeft het rapport in ontvangst genomen van SOW-voorzitter Janco Cnossen

In het rapport zijn de bevindingen van ZIN Wijthmen opgetekend van de ervaringen van het Wijthmens sociaal wijkteam in zijn eerste jaar. In het voorjaar van 2014 is het team begonnen met een proefproject wijkzorg. Volgens het zelfontwikkelde dorpszorgconcept, met een wijkverpleegkundige en een dorpsondersteuner als hart van het sociaal wijkteam, werd begonnen met de volgende kernopdracht: de helpende hand bieden aan elke willekeurige zorgvrager; en wel zo effectief en efficiënt mogelijk, met een minimum aan bureaucratie, papierwerk en regelgeving.

Het sociaal wijkteam, waarin Annet Uijttewaal en Marion Tolhuis worden bijgestaan door Marcel Postma, Koen Nijmeijer en Bart Reuvekamp, verhief eenvoud tot kracht en richtte zich in eerste instantie op de grootste doelgroep: de ouderen.

Wijthmen is een relatief vergrijsd dorp met behoorlijk wat inwoners boven de 65 jaar. Zij werden allen (192 in totaal) aangeschreven voor een vrijblijvend keukentafelgesprek. Annet en Marion voerden samen liefst 108 gesprekken met in totaal 160 mensen. Dat betekent, dat liefst 84 procent gehoor heeft gegeven aan de uitnodiging. Een zeer bevredigende score. Een kleine minderheid hoefde geen gesprek, meestal om heldere redenen: net 65 jaar geworden, nog niet aan zorg toe, ik weet u te vinden zodra ik zorg nodig heb, mijn partner is overleden en ik blijf hier niet wonen.

De voornaamste conclusies van keukentafelgesprekken zijn heel positief. De Wijthmeners voelen zich gerustgesteld en veilig met zorg in hun nabijheid (ZIN). Ze weten waar ze moeten zijn met hun (toekomstige) zorgvraag. Er is sprake van een zeer geringe toename van de zorgvraag door het actief aangaan van keukentafelgesprekken. Zorgmijders komen wel eerder in beeld.

Senioren in het relatief oudere Wijthmen zijn in het algemeen vitaal en pro-actief. Inwoners weten wijkverpleegkundige, dorpsondersteuner en dienstenteam veelal rechtstreeks per telefoon te bereiken. Daarom kan het aantal spreekuren (voorlopig) gehalveerd worden (van twee naar één keer in de week).

De keukentafelgesprekken hebben een behoorlijke tijd in beslag genomen. Het aantal uren van wijkverpleegkundige en dorpsondersteuner kan nu in de operationele fase fors omlaag, maar het is nog te vroeg om de reguliere omvang vast te stellen.

Zo lang de 65-plussers zelf nog goed kunnen, zijn ze bereid een helpende hand uit te steken voor hun mede-inwoners, zij het op een min of meer los-vaste basis. Vele handen maken licht werk, is ook het motto in Wijthmen, mits ondersteund door een goede (wijkgerichte) organisatie.

Door goed georganiseerde zorg in nabijheid, met vertrouwde gezichten, korte lijnen een goede kennis van de sociale kaart, open verbinding met de specialistische achtervang en een minimum aan bureaucratie of overhead, wordt voorkomen, dat mensen in eerder stadium een beroep gaan doen op de vaak dure zorg. Dat resulteert in een significante kostenbesparing op zorg.

Het belang van welzijnsactiviteiten mag daarbij niet worden onderschat. Ouderen hebben grote behoefte aan ondersteuning om langer thuis te kunnen wonen. Daarnaast zijn welzijnsactiviteiten (bewegen, koken, culturele activiteiten) goed voor lijf en geest en voorkomen eenzaamheid, die een steeds grote probleem dreigt te worden door de dubbele vergrijzing .

De gemeente kon in september slechts summier reageren op de uitkomsten en aanbevelingen uit het rapport, omdat zij nog middenin de grootschalige verplaatsing van de verantwoordelijkheid van zorg bij de gemeenten zit. Deze verplaatsing van de zorg bezorgt de meeste lokale overheden veel hoofdbrekens en veel werk; in Zwolle is dat niet anders. Het ziet ernaar uit, zo werd tijdens de bijeenkomst  in september al wel meegedeeld, dat Wijthmen als onderdeel van Stadsdeel Oost een sub-wijkteam gaat vormen met Berkum. Maar hoe dat er precies uit komt te zien, en in hoeverre de Wijthmense zorg de eigen identiteit kan behouden, is bij het ter perse gaan van deze Elshofbode nog niet helemaal (of helemaal niet) duidelijk.

Voor  ZIN Wijthmen is de klus nog niet afgerond, er is nog genoeg te doen. Daarom hoopt ZIN Wijthmen het project, met steun van de gemeente, te kunnen voortzetten en de vruchten te kunnen plukken van deze succesvolle pilot en de ervaringen te kunnen delen ten behoeve van de andere sociale wijkteams in de stad.

In het rapport zijn daarom  alvast  – vrijblijvend – een aantal aanbevelingen gedaan aan de gemeente voor de verdere ontwikkeling van de toekomstige sociale wijkteams in Zwolle. Deze zijn:

– Maak organisatorisch verschil tussen stedelijk en buitengebied

– Maak bij de opzet van de zorgstructuur in een dorp gebruik van de kracht van dat dorp, met behoud van zijn eigenheid

– Doe onderzoek naar de opzet van sociale wijkteams naar ‘Wijthmens model’ voor oud- Zwollerkerspel (Westenholte, Spoolde, Windesheim, Berkum, Langenholte, gebied richting Nieuwleusen) met bovenwijkse samenwerking (bijvoorbeeld vervoersdienst) teneinde de continuïteit te waarborgen en de efficiency te bevorderen.

– Wees flexibel met de schaalgrootte (de ene wijk of dorp is het andere niet).

– Vorm kleine sociale wijkteams met hooguit drie generalisten bestaande uit wijkverpleegkundige, maatschappelijk werker en/ of Wmo-consulente

– Werk met wijkverpleegkundigen op minimaal HBO V-niveau en dorpsondersteuner(s) met grote kennis van de sociale kaart en in nauwe verbinding met specialistische dienst- en hulpverleners.